
Waarom digitaal lezen in Nederland nog niet zo'n succes is als in de States.
Amerikanen maken massaal de overstap naar digitaal lezen, vooral dankzij de Kindle van Amazon. De Kindle daalt dan ook snel in prijs:
de wifi-versie kost nog 139 dollar, de 3G-versie 189 dollar. Ook de
grote concurrent Barnes & Noble heeft de prijzen van zijn
Nook-ereader, met klein touch-lcd, recent bijna gelijk gebracht aan die
van Amazon.
Probleem voor ons Nederlanders is dat het e-bookaanbod van Amazon en
B&N niet interessant is voor wie niet in het Engels wil lezen: er
zijn bij Amazon en B&N nog bijna geen Nederlandstalige werken te koop. De Kindle is juist
interessant vanwege zijn ingebouwde verbinding die altijd toegang biedt
tot de boekenwinkel, maar die winkel is dus niet zo interessant. De
meeste Nederlandse boeken zijn te koop in het ePub-formaat, dat Amazon
niet ondersteunt.
Ook Apples iBook Store is nog niet in Nederland beschikbaar. De
iBooks-app kan ePub-bestanden lezen, maar de drm-beveiliging van
Nederlandse ebookshops (Adobe DRM) ondersteunt Apple niet. Bijvoorbeeld
bij Bol.com gekochte ebooks zijn dus niet leesbaar op iPads of iPhones,
waarschijnlijk totdat externe ontwikkelaars Adobe DRM-support toevoegen. Maar dan blijft het de vraag of Apple die e-bookapps zal toestaan of weigeren. Dat weet je tegenwoordig nooit. Jammer. (Txtr voor iPad heeft voorlopig het voordeel van de twijfel. Zie hier een uitleg)

De Samsung E60 biedt toegang tot de Selexyz-ebookshop. Alleen nog geen 3g.
Terug naar Nederland: een jaar geleden kreeg digitaal lezen hier een impuls door de start van Bol.com en Sony met het aanbieden van e-books en readers. Inmiddels zijn er zo'n veertig Nederlandse
sites, zoals ebook.nl en Selexyz.nl, die ebooks verkopen, in
totaal zo'n vijfduizend titels. Bijna nog geen enkel Nederlands ebook is
verrijkt met foto's, audio of video, wat Kindle en B&N intussen
ondersteunen.
De prijs van Nederlandse e-books is nauwelijks lager dan die van de papieren
edities, mede vanwege de investeringskosten voor uitgevers en het hoge 20 procent btw-tarief op digitale boeken. Sommige ebookverkopers proberen digitaal
lezen aantrekkelijker te maken met acties, zoals de nieuwe spaarpunten voor ebooks
van Libris/Blz. Ook zijn sommige bibliotheken, zoals die in Amsterdam,
begonnen met het uitlenen van ebooks in ePub met Adobe DRM, die 21 dagen
zijn te lezen.
Het aantal verkochte ebooks is nog altijd maar 1 procent van het
totaal: in juni telde het Centraal Boekhuis 30 duizend verkochte ebooks.
Volgens onderzoeksbureau GfK zijn er meer dan 75 duizend losse readers
verkocht.
De meeste readers die in Nederland te koop zijn, hebben nog geen
ingebouwde boekwinkeltjes. De bestanden zijn per usb of geheugenkaart
over te zetten. Kan ook, maar is toch weer wat extra werk. Er zijn twee
uitzondering: de Samsung E60 en de BeBook Neo.
De E60 biedt direct op het apparaat via wifi toegang tot de
Selexyz-webshop, maar de Samsung-reader is duur vergeleken met de Kindle
(330 euro). De E60 heeft een touchscreen, browser, agenda met
Outlook-sync, een uitschuifbaar toetsenpaneel, text-to-speech, een
ingebouwd woordenboek, notitie-app en ingebouwde speakers. Daarmee is de
Samsung E60 voorlopig wel één van de meest complete readers in
Nederland verkrijgbaar.
De BeBook Neo heeft dezelfde adviesprijs van 330 euro - maar kost
online rond 290 euro - en kan sinds kort via wifi verbinding maken met
de Bol.com-ebookwinkel. De Neo heeft namelijk naast een touchscreen ook
een basale webbrowser. Betalen voor ebooks gaat via iDeal of
automatische incasso. Intussen is het wachten op meer readers met
wifi-verbinding. Sony komt binnenkort ook met opvolgers
van zijn Digital Readers, met iets betere schermen met een hogere
verversingssnelheid en een hoger contrast. Eén model krijgt zowel wifi
als 3G. Het blijven zwart-wit schermen. De prijs is nog niet bekend.

De reader van Difrnce (180 euro)
De 'oude' Sony Reader Pocket Edition PRS30 met klein 5 inch scherm
zonder draadloze verbindingen is momenteel wel een van de goedkoopste
readers in Nederland met een prijskaartje van 165 euro. De 6 inch EB6000
van het onbekende merk Difrnce, onder meer te koop bij Wehkamp, kost
zo'n 180 euro, maar is tijdelijk uitverkocht. Het apparaat heeft 2 gb geheugen. De Kindle 3 heeft 4 gb.
We raden je aan even te wachten met aanschaf van een reader om twee
redenen: de prijs gaat verder dalen en er komen betere, nieuwe
schermpjes. Door de opkomst van de geavanceerdere tablets als de iPad
zal de prijs van readers de komende tijd snel dalen. Tablets lezen
weliswaar niet zo prettig als je een uur lang in een roman wilt duiken,
maar tussendoor lezen gaat prima op het lcd-schermpje van bijvoorbeeld
de iPad.
Voordeel is dat de iPad wel een kleurenscherm heeft, zodat hij
geschikter is voor tijdschriften en kranten dan de zwart-wit readers met
eInk. De internetervaring van tablets is ook onvergelijkbaar met de
trage readers. Uit Amerikaanse onderzoek blijkt dat de helft van de
kopers van Apple's iPad geen reader meer wil aanschaffen. Meerdere
readerfabrikanten gingen dan ook recent al failliet vanwege matige
verkopen, waaronder het Eindhovense iRex Technologies, dat een doorstart
maakt op de zakelijke markt.
Pas bij een prijs van rond de 100 euro zullen losse digitale
leesapparaten een markt blijven houden, voorspelde Deloitte onlangs. In
de VS naderen Kindle, Nook en Sony Reader dat prijsniveau. En de
aanstaande Kobo Reader krijgt daadwerkelijk een prijskaartje van 99 dollar. In Nederland is het allemaal nog wat duurder.

De Kindle 3 van Amazon
Ook is het nog wachten op de komst van betere schermtechnieken die de
leesbaarheid van eInk-achtige displays combineren met kleurweergave en
video-ondersteuning. De huidige elektronisch inkt-schermen bouwen
pagina's nog te langzaam op voor bewegende beelden, vooral een probleem
bij bezoeken van sites en snel bladeren door magazines. Het Eindhovense
Liquavista (zie Bright 31: LCD-Killer) zegt in de loop van volgend jaar zulke nieuwe kleurenschermen te leveren voor readers.
Google is een van de bedrijven die volgens mediaberichten werkt aan
een tabletcomputer met een ander nieuw type scherm, Pixel Qi (zie Top 10 CES 2010).
Dat scherm kan schakelen tussen een stand waarin het scherm prettig
leesbaar is voor lang lezen van teksten en een modus voor websurfen,
filmpjes en spelletjes. Een apparaat met zo’n scherm, voor volgend jaar
gepland, combineert het beste van zowel de huidige readers als de
iPad-achtige tablets.
Het bedrijf eInk liet eerder deze maand al weten dat eind dit jaar de
eerste reader met kleuren eInk-scherm op de markt zal komen. Concurrent
Qualcomm werkt aan zogeheten Mirasolschermen, maar het duurt nog tot
ergens volgend jaar voordat dat type scherm in readers is te vinden.
Misschien zijn ze in Eindhoven bij Liquavista dan ook klaar.
Wil je alleen boeken digitaal lezen, dan zijn er straks zwart-wit
readers voor rond de 100 euro. Wil je tijdschriften en kranten digitaal
doorbladeren, dan zijn er straks zowel de readers met kleurenschermen
als de nieuwe reeks tablets. Logischer lijkt dat het onderscheid tussen
de twee producten met de komst van kleur en video bij readers gaat
verdwijnen.

NotionInk Adam heeft een nieuw soort scherm dat schakelt tussen prettig leesbaar en geschikt voor video.
Neem bijvoorbeeld de NotionInk Adam,
met een 10 inch PixelQi-scherm dat video aankan, plus een stand om
beter te kunnen lezen. De prijzen van Android-apparaat Adam werden
vorige week bekend: 399 en 499 dollar. De Adam heeft een snellere
processor dan de iPad, een langere accuduur en Android 3.0. Dat klinkt
een stuk interessanter dan de huidige dure Kindle-alternatieven in
Nederland.
De komst van dit soort 'hybride-tablets' is weer een extra reden dat
Bol.com en andere ebookverkopers nu echt eens (web)apps voor bijvoorbeeld Android of iOS moeten gaan uitbrengen. Want ook dat heeft Amazon met de Kindle beter
voor elkaar: je kunt op de reader, pc, mobieltje of iPad verder lezen
waar je gebleven was. Dat willen we in Nederland ook.
Maar Apple en Amazon helpen de Nederlandse ebooklezer niet. Apple, omdat het geen ePub-bestanden met Adobe DRM ondersteunt, waarmee de e-books van Nederlandse uitgevers werken. Amazon, omdat de Kindle helemaal geen enkel ePub-bestand aankan. Jammer, maar dan nog moeten Nederlandse uitgevers - en hun auteurs - samen zorgen voor meer e-books tegen lagere prijzen voor al die andere apparaten.
21 reacties